Temperatura okoline kompresora u velikoj mjeri utiče na performanse samog kompresora.
Svaki kompresor za vazduh – klipni, vijčani, rotacioni ili drugi – tokom komprimovanja usisanog vazduha stvara i određenu količinu vode. Ta voda nije posljedica tehnologije komprimovanja, već fizičkih svojstava usisanog vazduha i njegove transformacije.
Na određenoj temperaturi 1 m³ vazduha može da „ponese“ određenu količinu vode. Vazduh koji udišemo, i koji usisava kompresor, sadrži određeni procenat vlage (vode) u gasovitom stanju. Koliko tačno vode „nosi“ 1 m³ vazduha na određenoj temperaturi, kao i kako komprimovanjem na 8 bar nastaje voda, možete vidjeti u sljedećem primjeru:
Voda u kombinaciji sa čvrstim nečistoćama, koje su takođe sastavni dio vazduha, i sa uljem kojim se podmazuju vitalne komponente kompresora, štetna je za alate i mašine koje pokreće komprimovani vazduh i utiče na kvalitet samih proizvoda. Zato je od suštinskog značaja ukloniti sve te nečistoće iz sistema. Ovaj članak posvećen je vodi, odnosno njenom uklanjanju iz sistema komprimovanog vazduha.
01Kako se voda uklanja
Mnogi vijčani kompresori već u standardnoj izvedbi imaju ciklonske separatore kondenzata. Komprimovani vazduh na izlazu iz kompresora topliji je od vazduha u okolini. Taj topli vazduh hladi se prolaskom kroz cjevovod ka mašinama, pri čemu kondenzuje vlaga koja je prije hlađenja bila u obliku pare.
Dok je u gasovitom stanju, vlagu ne možemo „uhvatiti“, pa je ne možemo ni izbaciti iz sistema. Međutim, vlagu koja je prešla u tečno stanje možemo i uhvatiti i izbaciti. Ciklonski odvajači, vremenski regulisani, inteligentni i drugi odvajači kondenzata služe upravo hvatanju i fizičkom izbacivanju vode iz sistema.
Za bržu i efikasniju kondenzaciju koriste se rashladni (freonski, kondenzacioni) sušači komprimovanog vazduha, koji, kako im i naziv kaže, hlade komprimovani vazduh pomoću rashladnog sredstva i izazivaju kondenzaciju vlage. Osušeni vazduh odlazi dalje ka mašinama, a sakupljeni kondenzat izbacuje se iz sistema pomoću odvajača kondenzata.
02Granica rashladnih sušača
Rashladni sušači, međutim, imaju svoju granicu: hlađenje do tačke rošenja od 3–5 °C, odnosno temperature ispod koje dolazi do kondenzacije preostale vlage.
Ako vazduh nakon rashladnog sušača dalje prolazi do mašina kroz cjevovod koji se, npr. zimi, ohladi ispod 3–5 °C, preostala vlaga u komprimovanom vazduhu kondenzovaće se (prema tabeli sadržaja vlage, to je 5,9–6,8 g vode po m³ vazduha).
U takvim slučajevima, kao i u hladnjačama i sličnim aplikacijama, koriste se desikantski, odnosno adsorpcioni sušači, koji ne rade na principu hlađenja, već koriste fizička svojstva desikanata koji adsorbuju vlagu dok je još u obliku pare.
Najčešće korišćeni desikanti su molekularna sita, aktivna alumina i silika gel. Vazduh koji je prošao kroz adsorpcioni sušač sadrži ostatak vlage kao da je osušen na -40 °C – svega 0,11 g vode po m³ vazduha.
03I dalje imate vodu uprkos sušaču? Provjerite ovo
- Provjerite da li je bypass ventil oko sušača zatvoren
- Provjerite ispravnost svih odvajača kondenzata u sistemu
- Ukoliko koristite adsorpcioni sušač, uvjerite se da vazduh prolazi kroz prigušivače (silencere), odnosno da nisu zapušeni
- Uvjerite se da nema velikih temperaturnih razlika između ulaza i izlaza vazduha iz kompresora
- Provjerite da li je vaš sušač pravilno dimenzionisan u odnosu na kapacitet kompresora i temperaturne razlike
- Kontaktirajte nas za detalje o referentnim ambijentalnim i radnim uslovima i za svaku drugu pomoć u ovakvim situacijama
Bliži se sezona vrelih ljetnjih mjeseci – provjerite sistem komprimovanog vazduha na vrijeme i spremno dočekajte ljeto!
Tabela: odnos količine vode u vazduhu i temperature vazduha
